{"id":164,"date":"2024-09-20T19:25:10","date_gmt":"2024-09-20T19:25:10","guid":{"rendered":"https:\/\/anxovarela.es\/sc\/?page_id=164"},"modified":"2024-09-22T11:32:03","modified_gmt":"2024-09-22T11:32:03","slug":"igrexa-vella-de-santa-comba","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/igrexa-vella-de-santa-comba\/","title":{"rendered":"Igrexa vella de Santa Comba"},"content":{"rendered":"\n

IGREXA DE SANTA COMBA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

HISTORIA DUN DERRUBAMENTO<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cQueirades ou non queirades, guste ou non guste a igrexa vaise tirar\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cando a\u00ednda non se cumprira un ano da s\u00faa estancia como p\u00e1rroco no noso municipio, desco\u00f1ec\u00eda \u00f3s veci\u00f1os e non ti\u00f1a ning\u00fan contacto coa xente, o por aquel ent\u00f3n, novo p\u00e1rroco, D. Joaqu\u00edn, xa ti\u00f1a derrubado un emblema veci\u00f1al, como era a igrexa, a cal deber\u00eda formar parte do patrimonio art\u00edstico e cultural do municipio.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

O derrubamento da igrexa quedar\u00e1 as\u00ed dentro dunha pol\u00e9mica que pervivir\u00e1 para sempre na historia deste pobo, entre os que cren que detras dese feito houbo un interese econ\u00f3mico por parte do p\u00e1rroco, e que se pod\u00eda construir unha nova igrexia mantendo a vella, e os que cren, o contrario.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

As discrepancias veci\u00f1ais tam\u00e9n xurden no que repecta o apoio das instituci\u00f3ns. Uns falan da pasividade e do pasotismo que amosaron os poderes sociais do momento, como o alcalde, o m\u00e9dico, o veterinario, alg\u00fans empresarios podentes e incluso a Garda Civil que cren que deixaron  sos \u00f3s veci\u00f1os e non se implicaron para manter a igrexa vella.  Pero por outra parte,  outros veci\u00f1os indican que esa pasividade non era tal, sen\u00f3n o benepl\u00e1cito a opci\u00f3n plantexada polo p\u00e1rroco.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Acab\u00e1bouse as\u00ed, dun plumazo, coa igrexa dunha parroquia coma a de San Pedro de Santa Comba. Neste contexto, hai que destacar a figura de Alonso de Fonseca III, un dos persoeiros m\u00e1is relevantes da Galicia do s\u00e9culo XVI, Arcebispo de Santiago de Compostela e de Toledo, fundador da Universidade de Santiago, e a\u00ednda, hoxe en d\u00eda, moi presente na capital de Galicia, conta, entre os seus m\u00e9ritos, o ter sido \u201cnomeado cura de San Pedro de Santa Comba, en tierra de Jallas\u201d. \u00c9 as\u00ed, con orgullo, como el mesmo nos lembra no seu testamento outorgado en Salamanca o 17 de febreiro de 1.534.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Seg\u00fan diversas testemu\u00f1as recabadas entre os m\u00e1is vellos de Santa Comba, a historia do derrubamento da igrexa p\u00f3dese resumir da seguinte forma:<\/p>\n\n\n\n

Tres anos despois da morte do cura-p\u00e1rroco, D. Jos\u00e9 Cabeza do Campo, chega a Santa Comba un novo sacerdote: D. Joaqu\u00edn Torres Vali\u00f1as, que xa desde o inicio foi partidario de construir un novo templo e se fora necesario, derrubar o antigo, segundo el dic\u00eda, porque quedaba pequeno para cubrir as necesidades do pobo.<\/p>\n\n\n\n

Por unha parte, diversos veci\u00f1os manifestan que desde un principio D. Joaqu\u00edn plantexou a posibilidade de construir un novo templo que cubrise as necesidades dunha Santa Comba en expansi\u00f3n, tratando de manter a igrexa vella. Esta \u00faltima opci\u00f3n descartouse a medida que se viu que os posibles ingresos e donaci\u00f3ns non iban a ser suficientes para acometer o proxecto dun novo templo mantendo o vello, que necesitaba unha profunda restauraci\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n

Por outra parte, outros veci\u00f1os manifestan que desde un primeiro momento hab\u00eda detr\u00e1s destas manobras un interese econ\u00f3mico, e consideraban que se pod\u00eda constru\u00edr unha nova igrexa sen derrubar a vella. Por iso, creouse un movemento de presi\u00f3n, segundo din, encabezado por Teresa de Basilio, Esclavitud de Cape\u00e1ns, Mar\u00eda de Blanco, as\u00ed como a familia Rieiro e Che de Turnes. Dito movemento contou co apoio de moitas das mulleres do pobo, que naquel ent\u00f3n resid\u00edan arredor do campo da feira (r\u00faas Alfonso Molina, Ferradura e Miraflores). Este grupo de mulleres consegu\u00edu reunirse con D. Joaqu\u00edn para plantexarlle o feito de que a\u00ednda que se fixera unha igrexa nova, pod\u00edase manter en p\u00e9 a vella. A resposta, din que textual, foi: \u201cqueirades ou non queirades, guste ou non guste a igrexa vaise tirar\u201d. A decisi\u00f3n firme do p\u00e1rroco afectaba tam\u00e9n \u00f3s sentimentos das familias, porque non s\u00f3 era a igrexa, sen\u00f3n que esa decisi\u00f3n implicaba tam\u00e9n trasladar o cemiterio, e polo tanto,  \u201clevantar \u00f3s mortos\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Con esta texitura dun pobo dividido, os tr\u00e1mites aceler\u00e1ronse. A  igrexa derrubouse, e os terreos pox\u00e1ronse. T\u00f3dalas fontes coinciden en sinalar en que a poxa levouse a cabo no local de Eliseo, na r\u00faa Miraflores (onde agora est\u00e1 o edificio de Mari\u00f1o, \u00f3 lado da casa do Fogueteiro). Na poxa, segundo indican moitos,  obtiveronse uns ingresos, polo lote total en que se dividiu a parcela, sobre un mill\u00f3n e medio de pesetas (9.000 euros) da \u00e9poca. Un dato curioso \u00e9 que s\u00f3 pola esquina entre Alfonso Molina e a r\u00faa do Pozo, onde est\u00e1 o co\u00f1ecido como edificio do Cartolas, pag\u00e1ronse 700.000 ptas. (arredor de 4.200 euros).<\/p>\n\n\n\n

Unhas fontes consultadas indican que D. Joaqu\u00edn argumentaba que os ingresos que se acadaron pola venda dos terreos da igrexa vella ir\u00edan destinados a adquisici\u00f3n dos terreos,  tanto para a construcci\u00f3n da igrexia nova, como para a ampliaci\u00f3n do cemiterio, as\u00ed como os materiales para a propia construcci\u00f3n do novo templo por parte de xente que traballou desinteresadamente.<\/p>\n\n\n\n

Por outra parte, outras fontes consultadas contrad\u00edn esta versi\u00f3n. Efectivamente, indican que unha parte s\u00ed foi destinada a constru\u00edr a igrexa nova, pero que un mill\u00f3n e medio de pesetas era un ingreso desproporcionado para a \u00e9poca e estiman que tiveron que sobrar moit\u00edsimos cartos, porque seg\u00fan din contouse con outros ingresos paralelos en forma de importantes donativos de veci\u00f1os da vila, tanto en efectivo como en material. Exemplo disto son os bancos de madeira, utilizados a\u00ednda hoxe en d\u00eda, que tiveron un custo de 1.500 pesetas (9 euros) cada unidade.<\/p>\n\n\n\n

Tampouco hai que esquencer que moitos veci\u00f1os traballaron nela de balde, \u00e1s ordes do albanel Celestino, pai de Calixto de Florita, que era o que levaba o peso da s\u00faa construci\u00f3n, e moitos cederon diversa maquinaria para as obras.<\/p>\n\n\n\n

Durante un per\u00edodo de tempo, cando se derrubou a igrexa vella, e mentres se constru\u00eda a nova, Santa Comba quedou sen igrexa. As misas oficiabanse na capela de Santa Catalina, daquela moi a desm\u00e1n. Por iso, o p\u00e1rroco sufragou o custo dun transporte dominical para que todos os fregueses puidesen asistir \u00f3s oficios. Durante ese tempo tam\u00e9n se trasladou o cemiterio; as sepulturas coloc\u00e1ronse no chan, salvo o pante\u00f3n vertical da familia Cape\u00e1ns. T\u00f3dalas fontes consultadas coinciden en que moitos dos restos foron depositados nunha foxa com\u00fan. Veci\u00f1os da vila comentan tam\u00e9n que alg\u00fans restos dos defuntos non foron trasladados, e que durante alg\u00fan tempo, hab\u00eda restos que estaban \u00e1 vista, e que mesmo durante as obras de urbanizaci\u00f3n dos arredores apareceron restos na superficie.<\/p>\n\n\n\n

En referencia \u00f3 traslado, a D. Joaqu\u00edn quedoulle un \u00faltimo escollo: a oposici\u00f3n de Ricardo de Cape\u00e1ns \u00f3 traslado do seu pante\u00f3n \u00f3 novo cemiterio, que xa desde anos atr\u00e1s ti\u00f1a sepulturas. Finalmente Ricardo accedeu o traslado porque \u00f3 cura deulle de balde os terreos no novo cemiterio.<\/p>\n\n\n\n

A parroquia de Santa Comba quedou, deste xeito, sen un patrimonio hist\u00f3rico co que contan todas as parroquias do municipio. A veci\u00f1aza est\u00e1 dividida, a\u00ednda hoxend\u00eda, entre os que creen que realmente a opci\u00f3n plantexada por D. Joaqu\u00edn era a \u00fanica posible dentro das circunstancias; e entre os que cren que, en maior ou menor medida, o econ\u00f3mico era o principal motivo do derrubamento, sen poder precisar, si \u201cpalacio\u201d era co\u00f1ecedor, e en que medida, de todo o que estaba a acontecer na parroquia de Santa Comba.<\/p>\n\n\n\n

No que repecta o apoio das instituci\u00f3ns volven a xurdir diferencias entre as fontes consultadas. Uns falan da pasividade e do pasotismo que amosaron os poderes sociais do momento, como o alcalde, o m\u00e9dico, o veterinario, alg\u00fans empresarios podentes e incluso a Garda Civil. Estas fontes consultadas cren que deixaron  sos \u00f3s veci\u00f1os e non se implicaron. \u201cPar\u00e1ndolle os pes \u00f3 cura e facendo pi\u00f1a coas mulleres que se enfrontaron \u00f3 p\u00e1rroco, a igrexa seguir\u00eda en p\u00e9 hoxe en d\u00eda\u201d, argumentan alg\u00fans. Pero por outra parte,  outros veci\u00f1os indican que esa pasividade non era tal, sen\u00f3n o benepl\u00e1cito a opci\u00f3n plantexada polo p\u00e1rroco.<\/p>\n\n\n\n

Como curiosidade rese\u00f1ar que todos os terreos do solar poxados no seu d\u00eda est\u00e1n edificados na actualidade, salvo os que pertenc\u00edan \u00f3 cemiterio. Non se sabe si \u00e9 porque os propietarios non est\u00e1n interesados ou por temor a certas crenzas populares\u2026 Algu\u00e9n se atrever\u00e1 a constru\u00edr alg\u00fan d\u00eda enriba do que foi o cemiterio, e no que din, que a\u00ednda hai restos humanos?.<\/p>\n\n\n\n

Algunhas fontes tam\u00e9n indican que D. Joaqu\u00edn estaba ameazado de morte, polo que se rumoreaba que andaba cunha pistola, a\u00ednda que non se puido constatar o que hai de certo ou de lenda detr\u00e1s deste feito. A\u00ednda que probablemente sexa un comentario xurdido despois de que fora apedreado por uns desco\u00f1ecidos, dos que se sabe que eran mulleres.<\/p>\n\n\n\n

Por manifestaci\u00f3ns de diversos veci\u00f1os, e como se pode comprobar na recuperaci\u00f3n de diversas fotograf\u00edas antigas, a igrexa era de estilo rom\u00e1nico, totalmente de pedra, construida sobre planta de cruz grega. Ti\u00f1a un peche perimetral tam\u00e9n de pedra, e no seu lateral cara a Avda. Alfonso Molina dispo\u00f1\u00eda dun pallal ou alpendre para trebellos e usos varios.<\/p>\n\n\n\n

Pola documentaci\u00f3n que se puido recuperar nalg\u00fan domicilio particular, a igrexa foi obxecto dunha \u201cinauguraci\u00f3n e bendici\u00f3n solemne totalmente restaurada\u201d o 13 de marzo de 1.949. Crese que a citada restauraci\u00f3n foi a que afectou \u00e1s paredes exteriores do templo; a pedra de ditas paredes foi tapada, a excepci\u00f3n da fachada; derrubouse o alpendre e substitu\u00eduse o peche exterior por un novo.<\/p>\n\n\n\n

O DESTINO DO QUE HAB\u00cdA DENTRO DA IGREXA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sobre o destino do que se atopaba dentro, e no entorno da igrexa, hai moitas versi\u00f3ns. Algunhas testemu\u00f1as manifestan que don Joaqu\u00edn puido obter beneficios econ\u00f3micos da venda de reliquias pertencentes \u00e1 igrexa antiga.<\/p>\n\n\n\n

Pola nosa parte puidemos documentar unha estela funeraria que se atopou nas labouras do derrubamento e que actualmente se conserva no Museo Arqueol\u00f3xico de Pontevedra, as\u00ed como unha pedra con inscrici\u00f3n que se atopa na Casa Reitoral e un escudo de pedra que se atopa no sal\u00f3n parroquial. Tam\u00e9n na igrexia parroquial se conservan varios santos e as capelas que os conti\u00f1an, ainda que non todos expostos debido o seu estado de conservaci\u00f3n. Un dos sagrarios destrozado durante un roubo na antiga igrexa foi restaurado coa aportaci\u00f3n dunha veci\u00f1a e D. Joaqu\u00edn cedeuno a Capela dos Miragres de Santa Catalina, donde a\u00ednda se conserva.<\/p>\n\n\n\n

A IGREXA MELLOR EQUIPADA DE TODAS EN 1.548<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Trala visita pastoral de 1.548, a igrexa de Santa Comba era a mellor equipada de todas. Entre os seus obxectos contaba con \u201cuna custodia de plata, almenada, con sus castillicos grandes y ocho peque\u00f1os, crucifixo y luneta de plata\u2026.con un escudo dorado con las armas de Fonseca, que dicen que la dio el Arzobispo de Santiago, Fonseca, que pesar\u00e1 m\u00e1s o menos dos onzas\u201d.<\/p>\n\n\n\n

UN DOS ORGULLOS DE FONSECA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Non debeu ser pequena a importancia da parroquia de San Pedro de Santa Comba e da s\u00faa igrexa na segunda metade do s\u00e9culo XV, cando Alonso de Fonseca III, Arcebispo de Santiago de Compostela e de Toledo, fundador da Universidade de Santiago e un dos persoeiros m\u00e1is relevantes da Galicia do s\u00e9culo XVI, contaba entre os seus m\u00e9ritos o ter sido \u201cnomeado cura de San Pedro de Santa Comba, en tierra de Jallas\u201d como el mesmo lembra con orgullo no seu testamento outorgado en Salamanca o 17 de febreiro de 1.534.<\/p>\n\n\n\n

Os documentos da \u00e9poca rezan: \u201cSan Pedro de Jallas. Y ten mandamos a la iglesia parrochial de San Pedro de Santa Comba de Jallas, que es en el dicho ar\u00e7obispado de Santiago, un hornamento de terciopelo verde y que aya capa, casulla, alva, man\u00edpulos e estola e frontal con sus cenefas e raga\u00e7iles todo cumplido e bien fecho y asimismo mandamos que se haga para esta dicha iglesia una custodia de plata para el Sant\u00edsimo Sacramento de peso de quatro marcos, lo cual ansymismo le mandamos por le hacer gracia e limosna e por los frutos que gozamos y tendo cura de ella\u201d<\/p>\n\n\n\n

CRONOLOX\u00cdA DUN DERRRUBAMENTO<\/strong><\/p>\n\n\n\n

A igrexa derrubouse en 1.962 e para poder precisar as datas de todo o proceso do derrubamento da mesma e tirando de testemu\u00f1os e fotografias puidose saber dunha forma bastante precisa, \u00f3 seguinte:<\/p>\n\n\n\n

En Novembro de 1.957 o Sr. Cabeza do Campo, que levaba como cura de Santa Comba desde 1.940, a\u00ednda oficiaba normalmente.<\/p>\n\n\n\n

Pouco despois en 1.958 durante unha representaci\u00f3n relixiosa levada a cabo na igrexia vella por parte de Marisa de Capeans, Paz de Raso, Pepe de Cape\u00e1ns e Luisita de Jos\u00e9 Ram\u00f3n, o cura Sr. Cabeza do Campo estaba agonizando no seu leito de morte, non podendo asistir a representaci\u00f3n, polo que pediu que se instalara un equipo de megafon\u00eda para poder escoitar os actos desde a cama. \u00d3 rematar a representaci\u00f3n o p\u00e1rroco foi visitado polos actores da representaci\u00f3n. \u00d3 pouco tempo faleceu de leucemia. Parece ser que faleceu no mes de marzo e foi soterrado o d\u00eda de San Xos\u00e9. Algunhas testemu\u00f1as comentan que durante os \u00faltimos meses da s\u00faa vida e durante a s\u00faa convalecencia exerceron en Santa Comba  dous curas: D. Manuel Torreira de Paramos e D. Pl\u00e1cido de Mazaricos.<\/p>\n\n\n\n

Durante aproximadamente un ano fixose cargo da parroquia D. Jos\u00e9 de Est\u00e9vez, que era cura de C\u00edcere. A principios de 1.959 chegou un novo cura, D. Agust\u00edn Romero Lojo, que exerceu preto de tres anos. Mesmo est\u00e1 confirmado que D. Agustin viviu os dous primeiros anos de fonda, na de Cape\u00e1ns; logo foi vivir coa s\u00faa nai, Dna. Mar\u00eda, \u00e1 casa parroquial que estaba destinada para \u00f3 cura. En novembro de 1961 chega a Santa Comba don Joaqu\u00edn, a\u00ednda que algunhas fontes din que chegou un pouqui\u00f1o antes, sobre a primavera (unha das bodas de 1.961 foi a de Chucha e Ram\u00f3n, e fix\u00e9rono a\u00ednda na igrexa antiga. A\u00ednda que non oficiou nese casamento consta que D. Joaqu\u00edn xa era p\u00e1rroco de Santa Comba).<\/p>\n\n\n\n

\u00c9 importante a confirmaci\u00f3n destos feitos, porque na placa colocada con motivo da reforma da igrexa parroquial de Santa Comba, as\u00ed como na l\u00e1pida da tumba de D. Joaqu\u00edn, ind\u00edcase que \u00e9ste foi cura de Santa Comba desde 1.959, algo que non \u00e9 certo, ou polo menos, s\u00ed figuraba oficialmente como cura de Santa Comba, na pr\u00e1ctica a\u00ednda non chegara a exercer, como as\u00ed confirman e coinciden t\u00f3dalas testemu\u00f1as.<\/p>\n\n\n\n

En 1.963 xa estaban postos os cimentos da igrexa nova, do que se deduce que a primeira idea e xesti\u00f3n de D. Joaqu\u00edn \u00f3 chegar a Santa Comba era a construcci\u00f3n, o antes posible, como as\u00ed foi, dun novo templo m\u00e1is grande que se adecuase as necesidades dun pobo que v\u00edvia un repunte demogr\u00e1fico.<\/p>\n\n\n\n

O 20 de marzo de 1.966 o edificio Cartolas xa estaba a medio constru\u00edr coa estrutura xa feita no sitio que ocupaba a igrexa vella.<\/p>\n\n\n\n

En 1.966 o cardeal Fernando Quiroga Palacios inaugura a nova igrexa.<\/p>\n\n\n\n

En 1.967 A D. Joaqu\u00edn asignanlle un coadxutor, D. Mag\u00edn, que exercer\u00eda ata 1.969. A\u00ednda que D. Mag\u00edn non esta vinculado \u00e1 pol\u00e9mica da igrexa vella, s\u00ed que \u00f3 est\u00e1 \u00e1 historia de Santa Comba; el e m\u00e1is o seu burro, \u201co burro de D. Mag\u00edn\u201d, que quedar\u00e1 para sempre como unha curiosa an\u00e9cdota na historia local, pero esa \u00e9 outra historia que se comenta noutro apartado.<\/p>\n\n\n\n

Para a historia temos que deixar o derrubamento da igrexa vella dentro dunha pol\u00e9mica que pervivir\u00e1 para sempre na historia deste pobo entre os que cren que detras dese feito houbo un interese econ\u00f3mico por parte do p\u00e1rroco, e que se pod\u00eda construir unha nova igrexia mantendo a vella, e os que cren, o contrario.<\/p>\n\n\n\n

De t\u00f3dolos xeitos, \u00e9 convinte sinalar que, durante moito tempo, ata a d\u00e9cada dos 90, nos tabl\u00f3ns de protecci\u00f3n das escaleiras de acceso a tribuna interior da nova igrexa, estivo exposta a relaci\u00f3n de aportaci\u00f3ns veci\u00f1ais o novo templo, e seg\u00fan manifestan varias persoas que estiveron na primeira reforma seria da igrexa entrado o s\u00e9culo XXI, D. Joaqu\u00edn donou 13 mill\u00f3ns de ptas (algo m\u00e1is de 78.000 euros) para dita reforma e sufragou a adquisici\u00f3n dun novo sagrario de cuarzo, referencia dos novos dise\u00f1os de escultura relixiosa, valorado, seg\u00fan indican, en 18.000 euros.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

IGREXA DE SANTA COMBA HISTORIA DUN DERRUBAMENTO \u201cQueirades ou non queirades, guste ou non guste a igrexa vaise tirar\u201d Cando a\u00ednda non se cumprira un ano da s\u00faa estancia como p\u00e1rroco no noso municipio, desco\u00f1ec\u00eda \u00f3s veci\u00f1os e non ti\u00f1a ning\u00fan contacto coa xente, o por aquel ent\u00f3n, novo p\u00e1rroco, D. Joaqu\u00edn, xa ti\u00f1a derrubado LEER M\u00c1S<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_eb_attr":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-164","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"\nIgrexa vella de Santa Comba - Santa Comba na Memoria<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/igrexa-vella-de-santa-comba\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Igrexa vella de Santa Comba - Santa Comba na Memoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"IGREXA DE SANTA COMBA HISTORIA DUN DERRUBAMENTO \u201cQueirades ou non queirades, guste ou non guste a igrexa vaise tirar\u201d Cando a\u00ednda non se cumprira un ano da s\u00faa estancia como p\u00e1rroco no noso municipio, desco\u00f1ec\u00eda \u00f3s veci\u00f1os e non ti\u00f1a ning\u00fan contacto coa xente, o por aquel ent\u00f3n, novo p\u00e1rroco, D. Joaqu\u00edn, xa ti\u00f1a derrubado LEER M\u00c1S\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/igrexa-vella-de-santa-comba\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Santa Comba na Memoria\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-09-22T11:32:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/wp-content\/uploads\/slider2\/Editorg_design_05-12-17--25.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1702\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"680\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"13 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/index.php\\\/igrexa-vella-de-santa-comba\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/index.php\\\/igrexa-vella-de-santa-comba\\\/\",\"name\":\"Igrexa vella de Santa Comba - Santa Comba na Memoria\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-09-20T19:25:10+00:00\",\"dateModified\":\"2024-09-22T11:32:03+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/index.php\\\/igrexa-vella-de-santa-comba\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/index.php\\\/igrexa-vella-de-santa-comba\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/index.php\\\/igrexa-vella-de-santa-comba\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Igrexa vella de Santa Comba\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/\",\"name\":\"Santa Comba na Memoria\",\"description\":\"Unha fiestra ao pasado dende o ano 1900\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Historia fotogr\u00e1fica do concello de Santa Comba\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/#organization\",\"name\":\"Santa Comba na Memoria\",\"alternateName\":\"Santa Comba na Memoria\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/wp-content\\\/uploads\\\/slider2\\\/Editorg_design_05-12-17--25.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/wp-content\\\/uploads\\\/slider2\\\/Editorg_design_05-12-17--25.jpeg\",\"width\":1702,\"height\":680,\"caption\":\"Santa Comba na Memoria\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Igrexa vella de Santa Comba - Santa Comba na Memoria","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/igrexa-vella-de-santa-comba\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Igrexa vella de Santa Comba - Santa Comba na Memoria","og_description":"IGREXA DE SANTA COMBA HISTORIA DUN DERRUBAMENTO \u201cQueirades ou non queirades, guste ou non guste a igrexa vaise tirar\u201d Cando a\u00ednda non se cumprira un ano da s\u00faa estancia como p\u00e1rroco no noso municipio, desco\u00f1ec\u00eda \u00f3s veci\u00f1os e non ti\u00f1a ning\u00fan contacto coa xente, o por aquel ent\u00f3n, novo p\u00e1rroco, D. Joaqu\u00edn, xa ti\u00f1a derrubado LEER M\u00c1S","og_url":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/igrexa-vella-de-santa-comba\/","og_site_name":"Santa Comba na Memoria","article_modified_time":"2024-09-22T11:32:03+00:00","og_image":[{"width":1702,"height":680,"url":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/wp-content\/uploads\/slider2\/Editorg_design_05-12-17--25.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Tiempo de lectura":"13 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/igrexa-vella-de-santa-comba\/","url":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/igrexa-vella-de-santa-comba\/","name":"Igrexa vella de Santa Comba - Santa Comba na Memoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/#website"},"datePublished":"2024-09-20T19:25:10+00:00","dateModified":"2024-09-22T11:32:03+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/igrexa-vella-de-santa-comba\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/igrexa-vella-de-santa-comba\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/igrexa-vella-de-santa-comba\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Igrexa vella de Santa Comba"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/#website","url":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/","name":"Santa Comba na Memoria","description":"Unha fiestra ao pasado dende o ano 1900","publisher":{"@id":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/#organization"},"alternateName":"Historia fotogr\u00e1fica do concello de Santa Comba","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/#organization","name":"Santa Comba na Memoria","alternateName":"Santa Comba na Memoria","url":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/wp-content\/uploads\/slider2\/Editorg_design_05-12-17--25.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/wp-content\/uploads\/slider2\/Editorg_design_05-12-17--25.jpeg","width":1702,"height":680,"caption":"Santa Comba na Memoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/164","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=164"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/164\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":467,"href":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/164\/revisions\/467"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=164"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}