{"id":32,"date":"2024-09-19T15:42:32","date_gmt":"2024-09-19T15:42:32","guid":{"rendered":"https:\/\/anxovarela.es\/sc\/?page_id=32"},"modified":"2024-11-19T16:08:14","modified_gmt":"2024-11-19T16:08:14","slug":"santacomba","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/santacomba\/","title":{"rendered":"SantaComba"},"content":{"rendered":"\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201caquella comarca marcada con el poderoso sello de aquella rama, la \u00faltima, pero no por eso menos noble, de las tribus c\u00e9lticas que acamparon sobre el suelo de Europa\u201d. Manuel Murgu\u00eda. Historia de Galicia.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Xa o d\u00edc\u00edan os historiadores e literatos de s\u00e9culos pasados, os xalleiros son os m\u00e1is xenu\u00ednos representantes da ascendencia celta.<br>Manuel Murgu\u00eda na s\u00faa Historia de Galicia describ\u00eda a xurisdicci\u00f3n de Xallas como \u201caquella comarca marcada con el poderoso sello de aquella rama, la \u00faltima, pero no por eso menos noble, de las tribus c\u00e9lticas que acamparon sobre el suelo de Europa\u201d.<br>Ademais, un estudo cient\u00edfico sobre as mutaci\u00f3ns xen\u00e9ticas da Universidade de Zaragoza no que colaborou o doutor \u00c1ngel Carracedo -director do departamento anat\u00f3mico forense do Instituto de Medicina Legal de Santiago de Compostela, referencia mundial en xen\u00e9tica forense e fillo predilecto do municipio- certifica a orixe celta dos xalleiros.<br>O mesmo estudo concl\u00fae a enorme incidencia do xen denominado APO B3500 en varios puntos de Galicia e resulta que en Santa Comba e na r\u00eda da Coru\u00f1a son as zonas onde se d\u00e1 un maior n\u00famero de casos, o que achega os veci\u00f1os de Santa Comba \u00e1s colectividades actuais de Centroeuropa, Gran Breta\u00f1a e Irlanda, nas que se asentaron poboadores celtas e suevos.<br>A investigaci\u00f3n considera que os actuais poboadores de Xallas comparten una mutaci\u00f3n xen\u00e9tica inalterada tras<br>6.000 anos e que hai caracter\u00edsticas endog\u00e1micas, como que o xen se d\u00e1 en enfermos de hipercolesterolemia familiar<br>e persiste \u00f3 longo do tempo.<br>Esta unidade xen\u00e9tica cos celtas ref\u00f3rzase coas evidencias da arqueolox\u00eda e a toponimia, a existencia de poboados<br>castrexos, restos de orfebrar\u00eda e nomes como Arciprestado de C\u00e9ltigos ou Vilar de C\u00e9ltigos e o palpable legado suevo na<br>toponimia como Guldr\u00eds, Castriz, Esternande, Armada ou Guisande, ademais do grupo de xermanismos que deu orixe a<br>m\u00e1is nomes no actual termo municipal de Santa Comba.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br><strong>CREACION DO MUNICIPIO<\/strong><br>C\u00e9ltigos, Ialles, Alcayaa, Couto de Jallas<br>Creouse no ano 1.836. O sete de xu\u00f1o dese ano, na sesi\u00f3n da Deputaci\u00f3n da Coru\u00f1a, establ\u00e9cese o Concello de Santa<br>Comba tal e como hoxe o co\u00f1ecemos, coas 17 parroquias, e daquela, con 4.475 habitantes.<br>No Trienio Liberal, concretamente en 1.821, o que hoxe co\u00f1ecemos como Concello de Santa Comba estaba dividido<br>en dous, o de C\u00edcere e o de Xallas.<br>Como xurisdicci\u00f3n de Xallas xa exist\u00eda no s\u00e9culo XVIII e hai moitos indicios que nos permiten situar as orixes hist\u00f3ricas<br>da fidalgu\u00eda local de Santa Comba antes de 1.577, polas armas dos Caama\u00f1o conservadas no Pazo de C\u00edcere de arriba,<br>o que significa que a incrustaci\u00f3n dominical da fidalgu\u00eda rural xa era unha realidade no s\u00e9culo XVI.<br>Documentos de aproximadamente o ano 1.209 perm\u00edtennos saber que, durante o reinado do monarca Afonso IX,<br>en Xallas exist\u00eda un concello dependente do rei xa que este lles daba as s\u00faas ordes directamente, que fac\u00eda xustiza no<br>seu nome e que contaba cuns alcaldes, Domingo Alegre e Domingo Fern\u00e1ndez, denominados \u201chomes do concello\u201d.<br>Ademais, por documentaci\u00f3n posterior sebemos da existencia dunha vila chamada \u201cIalles (Xallas) d\u2019Alcayaa\u201d, dotada<br>cun alfoz e situada nestas mesmas terras, que permaneceu baixo o dominio arcebispal ata o s\u00e9culo XIX.<br>No s\u00e9culo XII, cando Xallas non \u00e9 unha realidade e C\u00e9ltigos \u00e9 a \u00fanica referencia posible, crese que San Cristovo de Mall\u00f3n<br>pod\u00eda ser reco\u00f1ecida como San Cristovo de C\u00e9ltigos, xa que \u00e9 a \u00fanica igrexa consagrada a este patr\u00f3n. Trala morte do rei<br>Afonso IX, en 1.230, estas terras pasaron a denominarse couto do Xallas, como alfoz dunha vila reconvertida \u00e1 xurisdicci\u00f3n<br>se\u00f1orial rural. Cara a 1.373, C\u00e9ltigos xa perdera terreo e desaparece cando a denominaci\u00f3n de Santa Comba de C\u00e9ltigos se<br>converte en \u201cSan Pedro de Santa Comba do couto de Jallas\u201d. Ata o ano 1.920 a aldea m\u00e1is poboada do municipio era Vilar<br>de C\u00e9ltigos que a\u00ednda existe hoxe coa mesma denominaci\u00f3n. C\u00e9ltigos tam\u00e9n lle d\u00e1 nome, na actualidade, \u00f3 arciprestado.<br>Foi capital de arciprestado e unha das aldeas m\u00e1is grandes da provincia da Coru\u00f1a.<br>O condado de Trast\u00e1mara, que xunto co de Lemos e o de Andrade, foron os m\u00e1is importantes t\u00edtulos hereditarios<br>de Galicia, ten a s\u00faa orixe nas Terras de Xallas, de a\u00ed recibiu o nome de Trast\u00e1mara, \u00e9 dicir, m\u00e1is al\u00e1 do Tambre<br>(tralo Tambre).<br>Existen indicadores da presenza de asentamentos humanos nestas terras desde aproximadamente 4.000 anos antes<br>de Cristo, e somos, segundo estudos cient\u00edficos contrastados, os m\u00e1is xenu\u00ednos representantes da ascendencia celta,<br>o que achega os veci\u00f1os de Santa Comba \u00e1s colectividades actuais de Centroeuropa, Gran Breta\u00f1a e Irlanda, onde se<br>asentaron poboadores celtas e suevos.<br>Santa Comba forma parte da Terra de Xallas, xunto co concello de Mazaricos. No ano 1.834 cando Domingo Font\u00e1n<br>entregaba oficialmente o seu \u201cMapa ou Carta Xeogr\u00e1fica\u201d \u00e1 S\u00faa Maxestade a Augusta Ra\u00ed\u00f1a Gobernadora Dona Mar\u00eda<br>Cristina de Borb\u00f3n, xa situaba a \u201cComarca de Jallas\u201d, rodeada pola \u201cTierra de Soneira\u201d o \u201c\u201dValle de Vimianzo\u201d e o \u201cValle<br>de Barcala, e era a \u00fanica que recib\u00eda a denominaci\u00f3n de comarca.<br>\u00d3 longo da historia e ata chegar \u00e1 Santa Comba actual, estas terras cham\u00e1ronse, C\u00e9lticos, Xallas, Couto de Xallas,<br>Ialles d\u2019alcaya e San Pedro de Santa Comba do Couto de Jallas.<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p>Basicamente son a agricultura e gandar\u00eda as actividades que ocupan case \u00e1 metade da poboaci\u00f3n activa&nbsp;(39,9 %). O sector secundario, co 31%, \u00e9 a pequena empresa, sobre todo, a relacionada coa construci\u00f3n,<\/p>\r\n<p>e o resto \u00e9 o sector comercial e de servizos. Non \u00e9 Santa Comba un municipio con moita actividade industrial, a\u00ednda que incrementou ultimamente e chega a ocupar o 12% da poboaci\u00f3n activa. A construci\u00f3n d\u00e1 emprego \u00f3 19,9% da poboaci\u00f3n.<\/p>\r\n<p>Sempre, a\u00ednda antes de constitu\u00edrse o Concello de Santa Comba como o co\u00f1ecemos actualmente, os moradores destas terras foron labregos. Pero a industria extractiva tivo, no pasado recente, unha grande importancia. A extracci\u00f3n de volframio na mina de Varilongo que ten m\u00e1is de 8 km de longo por 1 km de ancho en galer\u00edas subterr\u00e1neas, chegou a converterla na primeira de Europa e unhas das punteiras no mundo, sobre todo, nos tempos da Segunda Guerra Mundial cando fornec\u00eda de materia prima para a construci\u00f3n do armamento das panzers divisi\u00f3ns do terceiro reich do ex\u00e9rcito alem\u00e1n e tam\u00e9n \u00f3 ex\u00e9rcito ingl\u00e9s e \u00f3 americano para a guerra de Corea. No seu m\u00e1ximo apoxeo chegaron a traballar nela arredor de 4.000 persoas. A mina pechou no ano 1984 e a principios do 2000 o concello comprou parte da mesma para restaurala<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201caquella comarca marcada con el poderoso sello de aquella rama, la \u00faltima, pero no por eso menos noble, de las tribus c\u00e9lticas que acamparon sobre el suelo de Europa\u201d. Manuel Murgu\u00eda. Historia de Galicia. Xa o d\u00edc\u00edan os historiadores e literatos de s\u00e9culos pasados, os xalleiros son os m\u00e1is xenu\u00ednos representantes da ascendencia celta.Manuel Murgu\u00eda <a class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/santacomba\/\">LEER M\u00c1S<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_eb_attr":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-32","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>SantaComba - Santa Comba na Memoria<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/santacomba\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"SantaComba - Santa Comba na Memoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201caquella comarca marcada con el poderoso sello de aquella rama, la \u00faltima, pero no por eso menos noble, de las tribus c\u00e9lticas que acamparon sobre el suelo de Europa\u201d. Manuel Murgu\u00eda. Historia de Galicia. Xa o d\u00edc\u00edan os historiadores e literatos de s\u00e9culos pasados, os xalleiros son os m\u00e1is xenu\u00ednos representantes da ascendencia celta.Manuel Murgu\u00eda LEER M\u00c1S\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/santacomba\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Santa Comba na Memoria\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-11-19T16:08:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/wp-content\/uploads\/slider2\/Editorg_design_05-12-17--25.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1702\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"680\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/index.php\\\/santacomba\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/index.php\\\/santacomba\\\/\",\"name\":\"SantaComba - Santa Comba na Memoria\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-09-19T15:42:32+00:00\",\"dateModified\":\"2024-11-19T16:08:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/index.php\\\/santacomba\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/index.php\\\/santacomba\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/index.php\\\/santacomba\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"SantaComba\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/\",\"name\":\"Santa Comba na Memoria\",\"description\":\"Unha fiestra ao pasado dende o ano 1900\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Historia fotogr\u00e1fica do concello de Santa Comba\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/#organization\",\"name\":\"Santa Comba na Memoria\",\"alternateName\":\"Santa Comba na Memoria\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/wp-content\\\/uploads\\\/slider2\\\/Editorg_design_05-12-17--25.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/wp-content\\\/uploads\\\/slider2\\\/Editorg_design_05-12-17--25.jpeg\",\"width\":1702,\"height\":680,\"caption\":\"Santa Comba na Memoria\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.santacombanamemoria.eu\\\/sc\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"SantaComba - Santa Comba na Memoria","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/santacomba\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"SantaComba - Santa Comba na Memoria","og_description":"\u201caquella comarca marcada con el poderoso sello de aquella rama, la \u00faltima, pero no por eso menos noble, de las tribus c\u00e9lticas que acamparon sobre el suelo de Europa\u201d. Manuel Murgu\u00eda. Historia de Galicia. Xa o d\u00edc\u00edan os historiadores e literatos de s\u00e9culos pasados, os xalleiros son os m\u00e1is xenu\u00ednos representantes da ascendencia celta.Manuel Murgu\u00eda LEER M\u00c1S","og_url":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/santacomba\/","og_site_name":"Santa Comba na Memoria","article_modified_time":"2024-11-19T16:08:14+00:00","og_image":[{"width":1702,"height":680,"url":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/wp-content\/uploads\/slider2\/Editorg_design_05-12-17--25.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Tiempo de lectura":"5 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/santacomba\/","url":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/santacomba\/","name":"SantaComba - Santa Comba na Memoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/#website"},"datePublished":"2024-09-19T15:42:32+00:00","dateModified":"2024-11-19T16:08:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/santacomba\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/santacomba\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/santacomba\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"SantaComba"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/#website","url":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/","name":"Santa Comba na Memoria","description":"Unha fiestra ao pasado dende o ano 1900","publisher":{"@id":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/#organization"},"alternateName":"Historia fotogr\u00e1fica do concello de Santa Comba","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/#organization","name":"Santa Comba na Memoria","alternateName":"Santa Comba na Memoria","url":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/wp-content\/uploads\/slider2\/Editorg_design_05-12-17--25.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/wp-content\/uploads\/slider2\/Editorg_design_05-12-17--25.jpeg","width":1702,"height":680,"caption":"Santa Comba na Memoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/32","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/32\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3069,"href":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/32\/revisions\/3069"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.santacombanamemoria.eu\/sc\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}